Λάρισα: 44 παραβάσεις, 64.000 ευρώ πρόστιμα και μια ευλογιά που «καίει» τα κοπάδια – τα κενά που τρομάζουν

Η Λάρισα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σιωπηλής αλλά καταστροφικής μάχης. Η ευλογιά των αιγοπροβάτων συνεχίζει να αφανίζει ζωικό κεφάλαιο σε όλη τη χώρα και πίσω από τους ψυχρούς αριθμούς των θανατώσεων και των κρουσμάτων αποκαλύπτονται αδύναμοι κρίκοι στο σύστημα ελέγχου και πρόληψης. Υποστελεχωμένες κτηνιατρικές υπηρεσίες και περιορισμένη επιβολή κυρώσεων συνθέτουν ένα σκηνικό που βοηθά να εξηγηθεί πώς φτάσαμε σήμερα σε 472.928 θανατώσεις ζώων και 2.061 επιβεβαιωμένα κρούσματα πανελλαδικά.

Στη Λάρισα έχουν καταγραφεί 44 παραβάσεις που σχετίζονται με τη διαχείριση της νόσου και έχουν επιβληθεί πρόστιμα συνολικού ύψους 64.000 ευρώ. Ο αριθμός των παραβάσεων είναι ίδιος με αυτόν της Καβάλας, ωστόσο εκεί τα πρόστιμα φτάνουν τις 120.000 ευρώ, γεγονός που αναδεικνύει τις έντονες διαφοροποιήσεις στον τρόπο επιβολής κυρώσεων από περιφέρεια σε περιφέρεια. Οι παραβάσεις αφορούν κυρίως παράνομες μετακινήσεις ζώων, εκμετάλλευση χωρίς τα απαραίτητα πιστοποιητικά, καθυστερημένη ενημέρωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών σε περίπτωση κρούσματος, παράνομη βόσκηση, πλημμελείς απολυμάνσεις και παράνομη ανασύσταση κοπαδιών.

Την ίδια ώρα, σε άλλες περιοχές της χώρας καταγράφονται ελάχιστες ή και μηδενικές παραβάσεις, ακόμη και εκεί όπου υπάρχει σοβαρό πρόβλημα διασποράς. Στον βόρειο Έβρο δεν έχει καταγραφεί καμία παράβαση, ενώ στις Σέρρες υπήρξαν μόλις τέσσερις, στη Χαλκιδική δύο, στη Ροδόπη τρεις και στη Θεσσαλονίκη πέντε. Ασήμαντη χαρακτηρίζεται η επιβολή κυρώσεων και σε Αχαΐα και Αιτωλοακαρνανία, παρά τα διαδοχικά κρούσματα. Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν τις ανησυχίες ότι η αντιμετώπιση της ευλογιάς δεν είναι ενιαία και ότι σε ορισμένες περιοχές η εφαρμογή των μέτρων χαλαρώνει.

Στελέχη αρμόδιων υπηρεσιών επισημαίνουν ότι η εξέλιξη της επιδημίας κρίνεται από την ταχύτητα και την ακρίβεια με την οποία κάθε περιφέρεια εφαρμόζει τις προβλεπόμενες διαδικασίες: απολυμάνσεις, θανατώσεις και ταφές ζώων, ελέγχους κλιμακίων και επιβολή κυρώσεων. Σε μικρές τοπικές κοινωνίες, όπως πολλές αγροτικές περιοχές της Θεσσαλίας, οι προσωπικές σχέσεις μεταξύ ελεγκτών και ελεγχομένων συχνά δυσκολεύουν τη λήψη σκληρών αποφάσεων.

Το πρόβλημα επιτείνεται από τη δραματική υποστελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών. Στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, όπου ανήκει και η Λάρισα, το 2012 υπηρετούσαν 98 κτηνίατροι, ενώ σήμερα μόλις 34. Η ευλογιά βρήκε τις υπηρεσίες «γυμνές», την ώρα που καλούνται να διαχειριστούν μια κρίση με χαρακτηριστικά έκτακτης ανάγκης, μέσω μετατάξεων προσωπικού και μετακίνησης συνεργείων σε περιοχές υψηλού κινδύνου. Κρατικοί κτηνίατροι περιγράφουν μια κινητοποίηση αντίστοιχη με εκείνη της περιόδου της πανδημίας COVID-19, με εξαντλητικά ωράρια και αυξημένες ευθύνες.

Το θέμα έφτασε και στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου πραγματοποιήθηκε σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη με περιφερειάρχες περιοχών που πλήττονται περισσότερο από τη νόσο. Η κυβερνητική γραμμή είναι ξεκάθαρη: πλήρης εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας και καμία συζήτηση για εμβολιασμό, σύμφωνα με τις υποδείξεις των ειδικών. Στο τραπέζι βρίσκεται η ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών με στρατιωτικούς κτηνιάτρους, εξουσιοδοτημένους ιδιώτες και έκτακτο προσωπικό.

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας σημείωσε ότι η χώρα βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο της επιδημιολογικής καμπύλης, κυρίως λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών, υπογραμμίζοντας όμως την ανάγκη αυστηρότερων μέτρων έως το καλοκαίρι. Από την πλευρά του, ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας έθεσε ως κρίσιμο ζήτημα την αναπλήρωση του ζωικού κεφαλαίου, ώστε οι κτηνοτρόφοι της περιοχής, και ιδιαίτερα της Λάρισας, να μη εγκαταλείψουν το επάγγελμα.

Για τη Λάρισα, τα 44 καταγεγραμμένα περιστατικά παραβάσεων και τα 64.000 ευρώ σε πρόστιμα δεν είναι απλώς αριθμοί. Είναι ένα καμπανάκι κινδύνου για το αν το σύστημα αντέχει, αν οι έλεγχοι επαρκούν και αν η επόμενη μέρα της κτηνοτροφίας στη Θεσσαλία μπορεί πράγματι να σωθεί.