Απλή αναλογική κόντρα στην κοινή λογική

Το ότι ο ΣΥΡΙΖΑ «επιχείρησε απροκάλυπτα να μπαχαλοποιήσει οτιδήποτε δε μπορούσε να ελέγξει» κατά τις ηλιόλουστες ημέρες της εξουσίας του, αποτέλεσε ένα από τα βασικά αφηγήματα της αντιπολίτευσης. Τα ιστορικά παραδείγματα βλέπετε πολλά και απέναντι στη λογική. Το σημαντικότερο ωστόσο εστιάζει στον πυρήνα της δημοκρατίας, τον τρόπο δηλαδή με τον οποίο οι πολίτες εκφράζονται δια της ψήφου, καθορίζοντας το μέλλον του τόπου.

Και το ερώτημα που μπαίνει είναι ένα και μοναδικό: Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ, που όπως υποστηρίζουν οι (κατά δήλωσή τους κομμουνιστές) πρωτοκλασάτοι του, φέρει βαθιά στο dna του την απλή αναλογική ως πηγαία πολιτική θέση, μας τη σύστησε ως το εκλογικό σύστημα που «οδηγεί σε συνεργασίες, σε συναινέσεις και προάγει μια διαφορετική πολιτική κουλτούρα, σε αντίθεση με το αυταρχικό μονοκομματικό μοντέλο», αφότου ο ίδιος αναρριχήθηκε στην εξουσία με τον γάντζο του μπόνους των 50 εδρών και της ενισχυμένης αναλογικής;

Δεν είχε κάθε ηθική και πολιτική νομιμοποίηση ο Αλέξης Τσίπρας άραγε να φέρει την πρόταση αυτή, όντας ένας ανερχόμενος και δημοφιλής πολιτικός, αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, πολύ πριν το 2016; Και γιατί το 2016 και όχι με την εγκαθίδρυση της «πρώτης φοράς αριστερά» κυβέρνησης ένα και πλέον χρόνο νωρίτερα; Μήπως γιατί τότε ο πρώην πρωθυπουργός αισθάνθηκε για πρώτη φορά το φόβο της αμφισβήτησης που απέρρεε από τα πρώτα δείγματα αλλοίωσης της εικόνας του στην κοινή γνώμη; Οι απορίες πολλές, οι ερμηνείες επίσης, αλλά η επιχείρηση κατανόησης της πολιτικής συμπεριφοράς του κ. Τσίπρα μέσω της κοινής λογικής περιορίζει κατά πολύ το πεδίο της σκέψης.

«Όποιος δεν θυμάται το παρελθόν του, είναι καταδικασμένος να το ξαναζήσει» λέει ο Ισπανοαμερικανός φιλόσοφος Τζωρτζ Σανταγιάνα και στη χώρα μας τα λατρεύουμε αμφότερα: Να ξεχνάμε δηλαδή εύκολα και με ακόμη μεγαλύτερη ευκολία να ξαναζούμε ό,τι θα θέλαμε να αποφύγουμε.

Δεν είναι δα και τόσο μακριά η δεκαετία του ’80, όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου πρωτοδίδαξε μεταπολιτευτικά, πώς μπορεί το εκλογικό σύστημα να αποτελέσει εργαλείο άγριας μικροπολιτικής εκμετάλλευσης σε βάρος μίας χώρας. Μετά τη μεγάλη νίκη του 1985 όταν κι ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ είχε αποκτήσει την άνετη πλειοψηφία των 161 εδρών στη βουλή, η διαφαινόμενη επάνοδος της δεξιάς υπό τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, οδήγησε με συνοπτικές διαδικασίες στην αλλαγή του εκλογικού συστήματος, συστήνοντας για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια στην (ταλαιπωρημένη από μία επταετή χούντα και πλείστες πολιτικές αναταραχές) ελληνική κοινωνία τον όρο της «απλής αναλογικής». Το αποτέλεσμα γνωστό: Ο Μητσοτάκης το 1990 έλαβε ποσοστό μεγαλύτερο από εκείνο που είχε ο Παπανδρέου πέντε χρόνια νωρίτερα, αλλά αναγκάστηκε να αναζητήσει συμμαχίες για να κυβερνήσει καθώς πήρε μόλις 150 έδρες στη βουλή! (Αφήνουμε δε, στην άκρη, τις θεωρίες για τη ρότα που θα είχε λάβει η χώρα μας αν ο Μητσοτάκης διέθετε το 1990 κοινοβουλευτική πλειοψηφία άνω των 160 εδρών).

Θιασώτης του Παπανδρεϊσμού ο Αλέξης… Δεν το κρύβει κάθε που η ανάγκη των αναγκάζει να αφήσει τον αριστερό μανδύα στο κομοδίνο και να επικαλεστεί το ιστορικό συναίσθημα του Έλληνα, με τη σοσιαλδημοκρατία «που έδωσε στον κόσμο να φάει ψωμάκι».

Δεν είναι δα λοιπόν και τόσο σύνθετη η σκέψη του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ στην προκειμένη περίπτωση. Η ανάσυρση από το ιστορικό χρονοντούλαπο της απλής αναλογικής (και ειδικά σε μία χώρα ισοπεδωμένη από τα μνημόνια αλλά και την διαρκή πολιτική αστάθεια των τελευταίων εννέα ετών) δεν έγινε από πολιτική άποψη, αλλά από ανάγκη πολιτικής επιβίωσης του ΣΥΡΙΖΑ και του αρχηγού του.

Όσο για τις προφάσεις εν αμαρτίαις που με σθένος συνεχίζουν να διατυπώνουν στο δημόσιο λόγο τα στελέχη της αξιωματικής – πλέον – αντιπολίτευσης, είναι ξεκάθαρο πως στοχεύουν στη διάσωση του πολιτικού κεφαλαίου, όπως αυτό αποτυπώθηκε από το αποτέλεσμα των τελευταίων εθνικών εκλογών. Άλλο αυτό όμως. Άλλο η πολιτική διαχείριση κι άλλο η κοινή λογική.

Και στη χώρα μας τούτες τις μέρες, έχουμε περισσή ανάγκη από τη σκέψη του αυτονόητου.

Απόστολος Ράιδος