Ελένη Αναστασοπούλου: Όταν βλέπω στα μαθητικά συλλαλητήρια προσωπικότητες με ακροδεξιά χαρακτηριστικά, τι πρέπει να σκεφτώ;


ΛΑΡΙΣΑΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ

Ελένη Αναστασοπούλου: Όταν βλέπω στα μαθητικά συλλαλητήρια προσωπικότητες με ακροδεξιά χαρακτηριστικά, τι πρέπει να σκεφτώ;

Ζήτησα το ραντεβού μου με την Προϊσταμένη Περιφερειακής Εκπαίδευσης Ελένη Αναστασοπούλου για να μιλήσουμε για τα… παραμύθια. Γιατί γράφει παραμύθια, τι είναι αυτό που την κάνει να ονειρεύεται, τι κάνουμε λάθος στη χώρα αυτή στην εκπαίδευση. Μέχρι να την επισκεφτώ στο γραφείο της, ξέσπασαν οι καταλήψεις και οι πορείες για των μαθητών για την Μακεδονία. Η κουβέντα μας, εκ των πραγμάτων, έλαβε τα χαρακτηριστικά της επικαιρότητας. Αυτό όμως δεν μας εμπόδισε να μιλήσουμε για όλα. Για τον «καλό» δάσκαλο και τον μαθητή. Για τον έρωτα και τον θάνατο. Για το βιβλίο και την πολιτική.

Χωρίς να διστάσει στο παραμικρό μου απαντάει για το αν θέλει να κατέβει ως υποψήφια βουλευτής, για τις καταλήψεις, για την αριστερά και τα ψέματα. Την βλέπω να χαμογελάει αλλά και να προσπαθεί να μην δακρύσει όταν μου εξιστορεί την περιπέτεια της στην Αφρική και για την επαφή της με τα παιδάκια εκεί.

Ένα χειμωνιάτικο πρωί, σε ένα γραφείο που τονίζεται από έναν υπέροχο πίνακα, μια «διοικητική υπάλληλος» μου αποδεικνύει πως, ίσως, τελικά, οι ψυχές να σώζονται…

Συνέντευξη στον Λευτέρη Παπαστεργίου

Αναγκαστικά, θα ήθελα να ξεκινήσουμε από την αναταραχή που έχει προκύψει στα σχολεία, με τις καταλήψεις και τις διαδηλώσεις των μαθητών για την Μακεδονία. Κατ’ αρχήν έχουμε στοιχεία, όσον αφορά τις καταλήψεις;

Ναι έχουμε. Από τα 246 σχολεία της Περιφέρειας Θεσσαλίας τα 32 τελούν υπό κατάληψη σήμερα που μιλάμε (Σ.Σ Πέμπτη).

Πόσα είναι στη Λάρισα;

Δέκα σχολεία.

Φαντάζομαι συμφωνείτε πως δεν είναι θέμα αριθμού. Δηλαδή εννοώ πως ένα και μόνο σχολείο να τελούσε υπό κατάληψη, ειδικά για το ζήτημα αυτό, υπάρχει θέμα.

Φυσικά. Έχω ακριβώς την ίδια άποψη. Είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα.

Τι συμβαίνει λοιπόν;

Θεωρώ πως κάποιοι προσπαθούν να χειραγωγήσουν τους μαθητές και να τους εμφυσήσουν έναν πατριδοκάπηλο τόνο. Προσπαθούν να μετατρέψουν τα συναισθήματα αντίδρασης που κάθε παιδί στην ηλικία εμφορείται από αυτά, σε συναισθήματα μίσους.

Αυτοί οι «κάποιοι» που λέτε έχουν όνομα;

Κοιτάξτε. Στη Λάρισα ζούμε, για να μιλήσουμε για την περιοχή μας, και όλοι είμαστε γνωστοί. Όταν βλέπω εγώ στο συλλαλητήριο των μαθητών γνωστές προσωπικότητες με ακροδεξιά χαρακτηριστικά να βρίσκονται εκεί και να δίνουν τον τόνο, τι πρέπει να σκεφτώ;

Διάβαζα λίγο πριν έρθω το εξής –απλοϊκό, ίσως- επιχείρημα: γιατί ένας μαθητής στα 15 του θεωρείται ώριμος να επιλέξει το φύλο του και όχι να διαμαρτυρηθεί για τη Μακεδονία;

Είναι σίγουρα ένα απλοϊκό επιχείρημα. Ωστόσο θα πρέπει να εξετάσουμε ποιες είναι τελικά οι γνώσεις ενός παιδιού, και όχι μόνο ενός παιδιού, που του επιτρέπουν να αξιολογήσει την συμφωνία των Πρεσπών, για παράδειγμα. Ποιες οι κουβέντες του; Ποιες οι γνώσεις του;

Μήπως θα πρέπει όμως κάποια στιγμή να συμφωνήσουμε πως δεν θα πρέπει να γίνονται καταλήψεις στα σχολεία; Και το λέω γιατί δεν μπορώ να δεχθώ πως κάποιες καταλήψεις είναι «καλές» και κάποιες όχι.

Οι καταλήψεις σε κάθε περίπτωση είναι παράνομες. Αποτελούν, κατά τη γνώμη μου το κυρίαρχο αγωνιστικό μέσο των μαθητών, ωστόσο θα πρέπει να χρησιμοποιούνται με μεγάλη φειδώ. Δεν γίνεται, για παράδειγμα, να έχουμε καταλήψεις για τις τυρόπιτες του κυλικείου ή για τέτοιου είδους «αιτήματα» που κατά καιρούς βλέπουμε. Επίσης, εδώ μπαίνει και το ζήτημα των γονέων. Όταν τα παιδιά επιστρέψουν σπίτι, θα τα ρωτήσουν για ποιον λόγο έκαναν κατάληψη; Θα μιλήσουν μαζί τους; Θα προβληματιστούν; Οι καθηγητές μόνοι τους δεν μπορούν να πετύχουν τα πάντα. Στο σχολείο οφείλουμε να στρέψουμε τα παιδιά σε μια διαδικασία προβληματισμού και να καλλιεργήσουμε το πνεύμα της αμφισβήτησης και της ανησυχίας.

Σας ανησυχεί όλο αυτό που συμβαίνει;

Φυσικά και με ανησυχεί. Ανησυχεί όλη την εκπαιδευτική κοινότητα. Και αυτό που με ανησυχεί περισσότερο είναι κάποια πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Για παράδειγμα διακινείται ένα SMS –άθλιο και εντελώς ασύντακτο- στα κινητά των μαθητών, που προτρέπει σε καταλήψεις και συγκεντρώσεις. Ποιος μπορεί να έχει τους αριθμούς των τηλεφώνων των παιδιών; Ούτε εμείς δεν τα έχουμε.

Δεν αναδεικνύεται όμως και ο ρόλος του εκπαιδευτικού; Η σπουδαιότητα του ρόλου του;

Φυσικά. Γι’ αυτόν τον λόγο ακριβώς, οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να επιμορφώνονται συνεχώς. Και δεν εννοώ επιμόρφωση μόνο πάνω στο αντικείμενο των σπουδών και της διδασκαλίας τους. Αλλά στις σύγχρονες παιδαγωγικές μεθόδους.

Ποιος είναι ο καλός δάσκαλος;

Πολύ σοβαρή και δύσκολη ερώτηση. Σίγουρα καλός δάσκαλος είναι αυτός που είναι καλά εκπαιδευμένος και καταρτισμένος πάνω στο αντικείμενο του. Επίσης ο βαθύς γνώστης της παιδαγωγικής επιστήμης. Δεν αρκεί δηλαδή να κατέχει κάποιος καλά το γνωστικό του αντικείμενο. Πρέπει να γνωρίζει και τον σύγχρονο τρόπο της μετάδοσης της γνώσης. Θα πρέπει επίσης να αντιλαμβάνεται σε ποιο περιβάλλον κινείται. Ποιες δηλαδή οι κοινωνικές, και όχι μόνο, συνθήκες, μέσα στις οποίες καλείται να εκπαιδεύσει τους μαθητές του. Και φυσικά, πάνω απ’ όλα, αυτός που αγαπάει αυτό που κάνει.

Έχουμε καλούς δασκάλους στην Ελλάδα;

Ναι. Και το λέω μετά λόγου γνώσεως. Στην Ελλάδα έχουμε πολύ καλούς δασκάλους. Εμπνευσμένους. Ίσως όχι στην πλειοψηφία τους, αλλά είναι πολύ εκείνοι που κρατάνε ψηλά τον πήχη του δημόσιου σχολείου.

Αξιολόγηση;

Φυσικά. Απλά, ξέρετε, υπάρχουν κάποιες λέξεις που χάνουν το νόημά τους γιατί ο καθένας τις ορίζει σύμφωνα με τις δικές του αντιλήψεις. Αξιολόγηση στην εκπαίδευση υπάρχει και είμαι υπέρ. Δεν θα ήθελα όμως αξιολόγηση, η οποία να εμπεριέχει την απόλυση του εκπαιδευτικού. Ο άνθρωπος επιδέχεται βελτίωσης. Αυτός θα πρέπει να είναι ο στόχος της αξιολόγησης.

Γιατί στην εποχή μας οι λέξεις έχουν χάσει το νόημα τους;

Ίσως επειδή έχει χαθεί η αξιοκρατία. Σίγουρα όμως επειδή ο καθένας δίνει τη δική του ερμηνεία, σε λέξεις όμως που δεν μπορούν να «διαβαστούν» αλλιώς. Για παράδειγμα η λέξη «ελευθερία». Εγώ είμαι υπέρμαχος της ελευθερίας του ανθρώπου. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως στο όνομα της «ελευθερίας» είμαι υπέρ και των καταστροφών. Με ρωτήσατε λίγο πριν για τις καταλήψεις. Θεωρώ ότι οι μαθητές τις έχουν αναγάγει σε «κυρίαρχο αγωνιστικό μέσο» για κάθε τι, μικρό και μεγάλο, έτσι που έχουν χάσει το νόημά τους. Δεν μπορώ όμως να δεχθώ τις καταστροφές και τους βανδαλισμούς της δημόσιας περιουσίας. Θεωρώ πως κανονικά θα έπρεπε τις ζημιές στις καταλήψεις να τις πληρώνουν οι συμμετέχοντες στην κατάληψη. Δηλαδή οι γονείς τους. Για να επανέλθω όμως στο αρχικό ερώτημα, θεωρώ ότι πολλές φορές στενεύουμε τις έννοιες στα προσωπικά μας όρια και μάλιστα έννοιες πανανθρώπινες. Να σας δώσω ένα παράδειγμα…

Παρακαλώ…

Όταν ταξίδεψα στην Αφρική, συμμετέχοντας στην αποστολή μιας ανθρωπιστικής οργάνωσης στην οποία συμμετέχω, βλέποντας τα παιδάκια εκεί, έβαλα τα κλάματα. Εκεί νιώθεις πολύ μικρός. Ήρθα λοιπόν σε σύγκρουση με τον εαυτό μου. Σκέφτηκα, «μήπως το μόνο που καταφέρνω τελικά είναι να ικανοποιώ κάποια φιλανθρωπικά μου αισθήματα;» Φυσικά στο τέλος, οι αγκαλιές και τα χαμόγελα εκείνων των παιδιών μου έδειξαν πως αξίζει τον κόπο έστω και αυτή η ρανίδα μέσα στον ωκεανό. Ωστόσο κατάλαβα καλά πως στα δύσκολα δοκιμάζεται η θεωρητική σου κατάσταση. Όπως για παράδειγμα στην διοίκηση δοκιμάζονται οι αρχές σου.

Θέλετε να κατεβείτε βουλευτής;

Όχι. Θα ήθελα αν πίστευα πως ο βουλευτής μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην χάραξη της κυβερνητικής πολιτικής. Ο ρόλος του βουλευτή είναι πολύ σημαντικός, αλλά δεν θέλω να κατέβω. Επίσης, δεν μπορώ να λέω ψέματα.

Πως αισθάνεστε που η κυβέρνηση της αριστεράς είπε ψέματα στον ελληνικό λαό;

Δεν πιστεύω πως είπε ψέματα. Αν το πίστευα δεν θα ήμουν εκεί. Αυτό που πιστεύω είναι πως η αριστερά ήταν ανακόλουθη με τα όνειρά της. Η πολιτική είναι ο χώρος του εφικτού και όχι του επιθυμητού. Κατάλαβαν λοιπόν πως είναι άλλο πράγμα το εφικτό και άλλο αυτό που επιθυμώ.

Θωρείται πως ένας αριστερός μπορεί να ονειρεύεται, ενώ ένας δεξιός όχι;

(Χαμογελάει). Όχι δεν το πιστεύω. Απλά αλλάζουν τα χαρακτηριστικά των ονείρων του καθενός για τον κόσμο που οραματίζεται.

Ποιο είναι το δικό σας όνειρο;

Δεν προλαβαίνω να ονειρεύομαι γιατί δρω. Ωστόσο και στην καθημερινή μου δράση, αλλά και σε αυτά που σκέφτομαι, κυριαρχεί ο αξιακός μου κώδικας που έχει ως επίκεντρο τον άνθρωπο και τις πανανθρώπινες αξίες, της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης…

Γιατί γράφετε παραμύθια;

Γιατί γράφω παραμύθια… (χαμογελάει) Να σας πω κατ’ αρχήν πως δεν γράφω μόνο παραμύθια. Έχω γράψει και διηγήματα και μυθιστόρημα. Θα σας πω όμως.

Ο πρώτος λόγος που γράφω παραμύθια είναι επειδή μεγάλωσα με παραμύθια. Είχα την τύχη να έχω κοντά μου τους παππούδες μου οι οποίοι μου έλεγαν παραμύθια και μάλιστα χρησιμοποιώντας τους λαϊκούς μύθους. Γι’ αυτόν τον λόγο οι λαϊκοί μύθοι και οι θρύλοι με γοήτευαν και με γοητεύουν περισσότερο. Χρησιμοποιώντας τους κανείς, αποδεικνύει πως η παράδοση βρίσκεται σε εξέλιξη και αυτό είναι κάτι εξαιρετικά σημαντικό.

Ο δεύτερος λόγος που γράφω παραμύθια είναι γιατί ως νηπιαγωγός εκπαιδευτικός γνωρίζω καλά την επιστημονική βιβλιογραφία και μπορώ να σας διαβεβαιώσω πως τα παραμύθια είναι μια πολύ σημαντική διαδικασία για τα παιδιά. Μέσα από τα παραμύθια καταφέρνουν να δίνουν απαντήσεις σε αρχετυπικά διλλήματα, όπως το καλό και το κακό ή ο φόβος και ένα σωρό άλλα θέματα. Το παιδί ταυτιζόμενο με τον ήρωα ενός παραμυθιού, με τον Κοντορεβιθούλη για παράδειγμα, και όντως σε ασφαλές περιβάλλον, στην αγκαλιά της μητέρας ίσως, καταφέρνει να αντιμετωπίσει τους δικούς του φόβους. Τα παιδιά λατρεύουν τα παραμύθια…

Τι λάθος λοιπόν γίνεται στην πορεία; Γιατί ενώ αγαπάνε από μικρά την ανάγνωση βγαίνουν από τα σχολεία χωρίς να αγαπάνε τα βιβλία;

Όσο μεγαλώνουν οι τάξεις μειώνεται η χαρά και η επιθυμία για το βιβλίο. Αυτό είναι ένα γεγονός. Ο τρόπος με τον οποίο διδάσκουμε κάνει τα βιβλία «υποχρεωτικά» και εξ ου μισητά. Επίσης είναι πολύ σημαντικός ο ρόλος της οικογένειας. Αν το παιδί δεν μάθει να ασχολείται με το βιβλίο στο σπίτι, είναι δύσκολο να το αγαπήσει στην συνέχεια.

Γιατί λοιπόν δεν τον αλλάζουμε τον τρόπο διδασκαλίας;

Αλλάζει. Και προσπαθούμε να τον αλλάξουμε κι άλλο. Δεν φτάνει όμως, όπως σας είπα, μόνο αυτό. Εγώ για παράδειγμα είχα την τύχη να συναναστρέφομαι με ανθρώπους που μου έκαναν δώρο βιβλία. Θυμάμαι μια μεγάλη εγκυκλοπαίδεια και ένα τεράστιο λεξικό. Τα δούλευα μόνη μου. Όπως επίσης μια υδρόγειο σφαίρα, η οποία τελικά μου καλλιέργησε την αγάπη για τα ταξίδια… Κι αυτός είναι ένας τρίτος λόγος που γράφω παραμύθια. Επειδή έχω μάθει και μου αρέσει να σκαλίζω συνεχώς τα παλιά και να δημιουργώ καινούργια, ως νηπιαγωγός τόσα χρόνια, είχα βαρεθεί να λέω τα ίδια και τα ίδια. Έφτιαχνα λοιπόν δικές μου ιστορίες. Τις κατέγραφα και κάποια στιγμή άρχισα να γράφω.

Γράφετε συνέχεια;

Δεν είναι εύκολο με τόσες υποχρεώσεις. Γράφω γιατί σώζεται η ψυχή μου έτσι.

Σώζονται οι ψυχές;

Ναι. Με κάποιους τέτοιους τρόπους όπως αυτόν που ανέφερα μόλις. Με το να μοιράζεσαι πράγματα με τους άλλους.

Φοβάστε τον θάνατο;

Ναι τον φοβάμαι. Νομίζω πως είναι καλό να φοβάσαι τον θάνατο. Σε κινητοποιεί. Δυο είναι οι δυνάμεις που σε κινητοποιούν στη ζωή: ο Έρωτας και ο θάνατος.

Θα μπορούσαμε να μιλάμε για ώρα… Ευχαριστώ πολύ

Ναι όντως! Κι εγώ ευχαριστώ.

Close

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο