Ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες και ο Τιταρήσιος

Δημοσιεύθηκε στις: 12 Αυγούστου 2012, 13:55

Τον μνημονεύει ο κορυφαίος λογοτέχνης σε διήγημά του

Ποιος θα μπορούσε να φαντασθεί ότι Χόρχε Λούις Μπόρχες μία από τις σημαντικότερες λογοτεχνικές μορφές του 20ου αιώνα θα είχε κάποια σχέση με τον Τιταρήσιο ποταμό. Και όμως, μοιάζει απίστευτο αλλά είναι αληθινό.

Ο κεντρικός ήρωας του διηγήματος του Μπόρχες «ο Αθάνατος» μετά την πραγματοποίηση του ονείρου του να ανακαλύψει τη μυστική Πολιτεία των Αθανάτων, με τις πολλές λεωφόρους, τους ναούς και τα αμφιθέατρα, περνά μια νύχτα καμίνι στην έρημο.

Θαυμασμό προκαλεί η επιλογή του λογοτέχνη να σώσει τον ήρωα από τη ζέστη με τα καθάρια και δροσερά νερά ενός μικρού ποταμού της Θεσσαλίας. Σε ένα όνειρό του άκουγε να πλησιάζει πάνω στην κόκκινη άμμο και τη μαύρη πέτρα ο Τιταρήσιος ποταμός που σύμφωνα με τον Όμηρο (Ιλιάδα, στ. 752-754):

«Οι τ’ αμφ’ ιμερτόν Τιταρησσόν έργα νέμοντο, ος ο’ ες Πηνειόν προΐει καλλίρροον ύδωρ, ουδ’ ο γε Πηνειώ συμμίσγεται αργυροδίνῃ, αλλά τε μιν καθύπερθεν επιρρέει ηϋτ’ έλαιον».

Μπορεί η φαντασία του Μπόρχες να είδε κοντά στον ποταμό τείχη και στοές, προσόψεις και αγορές και μια πόλη κτισμένη πάνω σε ένα πέτρινο βάθρο. Tα μάτια της ψυχής του Μπόρχες δεν μπόρεσαν να δουν ότι λίγα χρόνια αργότερα στον Τιταρήσιο ποταμό ο πρώην αντιδήμαρχος Πολιτισμού Σακης Κωστούλας θα έφερνε στο φως μια άλλη αθάνατη πόλη, αφού από τα νερά του αναδύθηκαν προσόψεις, μετόπες, βάσεις αγαλμάτων και κίονες και ήρθαν στο φως σημαντικά αρχαιολογικά μνημεία πανελλαδικής εμβέλειας, μοναδικά στο χώρο της Κεντρικής Ελλάδος, εφάμιλλα του Ναού του Ηφαίστου (Θησείο), του Επικούρειου Απόλλωνα και του Ναού του Ποσειδώνα στο Σούνιο, που ενδεχομένως να αφορούν ένα τεράστιο παρόχθιο συγκρότημα ναών και στοών κατά μήκος του στην περιοχή του Τυρνάβου.

Εκεί στις όχθες του είναι ακόμα θαμμένα κομμάτια του παρελθόντος μας που περιμένουν υπομονετικά την αρχαιολογική σκαπάνη να τα αναδείξει… ο Όμηρος και ο Μπόρχες χωρίστηκαν στις πύλες της Ταγγέρης… Εμείς όμως έχουμε ακόμη μια γέφυρα με το παρελθόν κάτω από την άμμο του ποταμού την οποία πρέπει να διαβούμε για να ενώσουμε τα κομμάτια της ιστορίας μας και έχουμε έναν δρόμο κάτω από την άμμο να διαβούμε για να συνδέσουμε το μέλλον με το παρόν και το παρελθόν…

(Εφημερίδα «Ελευθερία» / Κώστας Τσόλας) 

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ